hafızanın kanayan kabukları

İnsanın ruhunda açılmış yaralar, zamanla kabuk bağlar; fakat bu kabuk, bir yanılsamadır. Dışarıdan bakıldığında kapanmış gibi görünen bu izler, aslında içten içe hâlâ kanamaktadır. Ne zaman ki bir el, bir söz, bir bakış o kabuğa dokunur, yara yeniden açılır. Bu açılış, yalnızca bedensel bir kanama değil, hafızanın derinliklerinden fışkıran bir hatırlayıştır.

Yara, mitolojide Pandora’nın kutusuna benzer: kapalı durdukça içindeki kötülükler gizlenir, fakat en ufak bir temasla bütün karanlık dışarı taşar. İnsan belleği de böyledir; travmalar, kırgınlıklar, kayıplar bir kutuya hapsedilmiş gibidir. Kabuk, o kutunun kapağıdır. Ve bir gün, beklenmedik bir anda, kutu yeniden açılır; içinden oluk oluk akan acı, bizi geçmişin karanlığına geri sürükler.

Psikanalitik açıdan bu kanama, bastırılmış olanın geri dönüşüdür. Freud’un “tekrar zorlantısı” dediği şey, tam da budur: insan, yarasını kapatmaya çalışsa da, bilinçdışında o yara hâlâ canlıdır. Kabuk, yalnızca bir yanılsama; gerçek ise kanın yeniden akmaya hazır bekleyişidir. Bu yüzden, bir temas anında yara cırt diye açılır ve biz, geçmişin ağırlığını yeniden yaşarız.

Felsefi düzlemde ise yara, varoluşun kaçınılmaz parçasıdır. Heidegger’in “yaralanmışlık” kavramı, insanın dünyaya fırlatılmışlığını anlatır. Bizler, yaralarımızla var oluruz; onlar olmadan kimliğimiz eksik kalır. Ancak bu yaraların sürekli kanaması, bizi bir döngüye hapseder. Her açılış, bir yeniden doğuş değil, bir yeniden ölüş gibidir. Kan, yaşamın sembolü olduğu kadar, bitmeyen acının da göstergesidir.

Sonuçta, kabuk bağlamış yaraların yeniden açılması, insanın hafızasıyla olan trajik ilişkisinin bir metaforudur. Bellek, bizi hem korur hem de yaralar. Kabuk, unutmanın ince perdesidir; fakat unutma hiçbir zaman tam değildir. Dokunulduğunda açılan yara, bize şunu hatırlatır: geçmiş, asla tamamen geride kalmaz. O, kanayan bir hafıza olarak içimizde yaşamaya devam eder.